TOELICHTING OP HET PROGRAMMA

Kas als Energiebron draait Energiek door.

We starten feestelijk met het programmaonderdeel ‘Kas als Energiebron draait Energiek Door’. De glastuinbouwsector startte tien jaar geleden samen met de overheid het programma Kas als Energiebron. Er is in die tijd veel bereikt. Tijdens het Energiek Event nemen tal van collega-telers, onderzoekers en andere experts plaats aan tafel. In snel tempo komen gespreksonderwerpen aan bod zoals: Hoe leer je als teler met nieuwe technieken om te gaan? Welke successen heeft Het Nieuwe Telen gebracht en wat zijn de valkuilen? Hoe ziet uw bedrijf er in de toekomst uit zónder CO2 emissie? Maurice Wubben is uw presentator.

Workshops en experimenten bij Delphy

U kiest 3 voorkeursitems en 1 reserve uit onderstaande 14 items.

  1. Bij onvoldoende belangstelling kan het zijn dat workshops worden geannuleerd of samengevoegd.
  2. Experimenten Delphy Sierteelt: LED: sleutel naar energiezuinig en kwaliteit roos; Duurzaam teeltsysteem lisianthus

Roos: In dit experiment gaan we de reactie van Red Naomi testen onder 100% Led belichting met als doelstelling de licht intensiteit van de LED zodanig regelen dat de lichtintensiteit voor het gewas gelijkmatiger wordt.

Lisianthus: Ontwikkelen van een duurzaam teeltsysteem voor lisianthus door uit de grond te telen en het toetsen van twee verschillende belichtingsstrategieën.

1.    Experimenten Delphy Sierteelt: LED: sleutel naar energiezuinig en kwaliteit roos;  Duur-zaam teeltsysteem lisianthus
Roos: In dit experiment gaan we de reactie van Red Naomi testen onder 100% Led belichting met als doelstelling de licht intensiteit van de LED zodanig regelen dat de lichtintensiteit voor het gewas gelijkmatiger wordt.
Lisianthus: Ontwikkelen van een duurzaam teeltsysteem voor lisianthus door uit de grond te telen en het toetsen van twee verschillende belichtingsstrategieën.

2.    Experimenten Delphy Groenteteelt: Paprika energiezuinig met een goede kwaliteit; Tomaat met 100% Led
Paprika: Door het optimaal gebruik van een dubbel energiescherm een paprikateelt realiseren met een energieverbruik van maximaal 20 m3/m2. Door het telen met dub-belscherm gericht op het minimaliseren van uitstraling en voorkomen van klimaat-schokken wordt de kwaliteit van de vruchten gewaarborgd.
Tomaat: Het optimaliseren van de teelt onder LED verlichting middels een andere po-sitionering van de topmodules t.o.v. het gewas, het denken in vruchtaanmaak i.p.v. trosaanmaak en het verwijderen van extra blad in de kop.

3.    3D modellering van gewassen; wat kun je er mee?
De 3D plantvorm en kleur van gewassen zijn bepalend voor de hoeveelheid licht die opgevangen wordt, en daarmee van invloed op de fotosynthese, verdamping en productie. Dit kan voorspeld worden met een 3D model van het gewas. Zo’n model wordt gedemonstreerd, waarbij ook de invloeden van het type belichting (top- of tus-senbelichting), de eigenschappen van het kasdek (diffuus of niet) en het plantverband (rijrichting, padbreedte) meegenomen worden. Pieter de Visser, Wageningen UR Glastuinbouw.

4.    De optimale benutting van zonlicht in de winter: de winterlichtkas
In de winter is voor alle teelten natuurlijk licht de limiterende factor. Er zijn meerdere mogelijkheden om de totale transmissie van de kas te vergroten: kasconstructie, schermen en kasdekmateriaal moeten samen optimaal presteren. Bij het kasdekma-teriaal is het daarbij vooral van belang hoe dat presteert bij condensatie. Frank Kempkes, Wageningen UR Glastuinbouw.

5.    Telen met gestuurde vochtafvoer; energiezuinig komkommers telen
Het beheersen van vocht is een belangrijk facet van het nieuwe telen. Vorig jaar is in twee teelten met komkommer de grens opgezocht. De resultaten van deze onder-zoeken worden besproken en ervaringen met vochtig telen worden uitgewisseld. Arie de Gelder/Ewout vd Ven, Wageningen UR Glastuinbouw.

6.    Stuurlicht in de sierteelt
Naast de algemene effecten van stuurlicht worden de resultaten besproken hoe met stuurlicht mogelijk energie te besparen valt bij roos, jonge planten door potplanten compact te houden en de koeling bij phalaenopsis te beperken. Sander Hogewoning / Govert Trouwborst van Plant Lighting.

7.    Begeleiden en monitoren energie innovaties in de praktijk
Wat zijn de resultaten van investeringen in hulpinstallaties voor HNT en wat zijn de er-varingen van de ondernemers? Aan de hand van twee korte films worden de resulta-ten van twee bedrijven die intensief hebben gewerkt met HNT voorgesteld, waarna er gelegenheid is om met de betreffende telers daarover van gedachten te wisselen. Wat hebben ze geleerd? Welke fouten moet je vermijden en wat heeft het ze nog meer opgeleverd dan alleen energiebesparing? Peter van Weel Wageningen UR Glastuinbouw, Aat Dijkshoorn LTO Glaskracht.

8.    Intensiever schermen
Schermen beschermen de plant en besparen energie. Dat levert naast veel, vaak onverwachte, voordelen ook een aantal nieuwe problemen op waarvan druip en natslag het meest in het oog springen. Boven 100% gesloten en soms dubbele doeken wordt het erg koud en dat levert zowel in het doek als op het kasdek condensatie op wat weer kan leiden tot druip of groene aanslag op het doek. In de workshop willen we het probleem in kaart brengen en discussiëren over mogelijke oplossingen. Peter van Weel Wageningen UR Glastuinbouw, Aat Dijkshoorn LTO Glaskracht.

9.    Ervaring HNT zonder investeringen
Jan Voogt van Hoogendoorn Growth Management vertelt wat bereikt kan worden met HNT, zonder (grote) investeringen te plegen. De maatregelen zijn toegespitst op het toepassen van natuurkundige principes en kennis uit de plantfysiologie. Dit leidt tot een andere kijk op telen en klimaat regelen. Bijvoorbeeld ventileren boven gesloten scherm om vochtafvoer te verbeteren, anders om gaan  met ventilatie via luw- of windzijde en meer nadruk op een lage plantbelasting en optimaliseren van de licht/temperatuur verhouding.

10.    Uitstralingsapp
De uitstralingsapp geeft inzicht in het warmteverlies van de kas gezien vanuit de plant. Feije de Zwart, Wageningen UR Glastuinbouw.

11.    Energie en CO2 besparen bij CAM planten
Het specifieke van CAM planten zoals phalaenopsis is dat ze o.a. ’s nachts CO2 vast-leggen. Overdag CO2 doseren lijkt dan niet zo veel zin te hebben en er blijkt ook flink te besparen op de belichting. Sander Hogewoning / Govert Trouwborst van Plant Lighting.

12.    Energiezuinig teeltconcept chrysant
Om het klimaat beter te sturen met zo min mogelijk warmte, zijn voor de chrysanten-teelt meerdere maatregelen doorgerekend. Enkele van deze maatregelen zijn al in de praktijk getest. Kunnen we de lat nog hoger leggen? Wat zijn de risico’s en wanneer is het nog economisch rendabel? Marcel Raaphorst, Wageningen UR Glastuinbouw, en Paul de Veld, Delphy.

13.    Telen op plantbalans (div. voorbeeldgewassen)
Aan de hand van een aantal voorbeelden waaronder freesia, paprika, lelie en au-bergine wordt in de workshop uitgelegd wat telen op plantbalans inhoudt en wat je er mee kan. Sander Pot van Plant Dynamics.

14.    Bladplukken voor optimale lichtbenutting (tomaat)
Bladpluk boven- en onderin het gewas, en stengeldichtheid zijn manieren waarmee kan worden bereikt dat het licht maximaal wordt onderschept en niet verloren gaat aan overbodige onderhoudsademhaling. Daarmee kan de verdeling van assimilaten naar de vruchten worden verbeterd. Daarnaast wordt via de verdamping de ener-giebalans beïnvloedt. Daarbij is het van belang om het gewas goed in balans te houden en te anticiperen op het toekomstige weer. In deze workshop worden theorie en praktijk besproken en bediscussieerd, aan de hand van enkele fysiologische basis-principes en experimentele resultaten van recente tomatenproeven. Anne Elings Wa-geningen UR Glastuinbouw.

Rondleiding Wageningen UR Glastuinbouw

In meerdere groepen wordt een rondleiding gegeven langs de volgende onderzoeken:

Paprika in hoogisolerende kas (Venlow). Met het isolatieglas van de Venlow Energy kas kan het energieverbruik van een warme teelt als paprika fors verlaagd worden. In combinatie met de acceptatie van een hoge luchtvochtigheid en een intensief schermgebruik blijft het gasverbruik voor de verwarming naar verwachting onder de 13 m3/m2 per jaar. De productie is vergelijkbaar met de praktijk. Een belangrijke vraag is of de kwaliteit van de vruchten onder deze vochtige teeltomstandigheden ook goed blijft. Binnenrot wordt daarom intensief gevolgd.

Teelt in balans Gerbera. Met als doel het energie en CO2 gebruik bij gerbera verder te verlagen door meer met de natuur mee te telen, worden 4 rassen gerbera’s bij drie klimaat strategieën geteeld. De afdelingen verschillen in daglengte, lichtintensiteit en etmaaltemperatuur bij zoveel mogelijk gelijke lichtsom. De invloed van het klimaat op de plantbelasting en uitgroeiduur wordt bepaald (o.a.). De proef loopt van juli 2015 tot juli 2016.

Phalaenopsis en zomerlicht: koeling en stuurlicht in koelfase

In de teelt van Phalaenopsis wordt de bloei geïnduceerd door verlaging van de temperatuur naar circa 19˚C. In de zomer wordt dan gekoeld wat veel energie kost. In onderzoek voor Kas als Energiebron wordt onderzocht of de bloei van Phalaenopsis in plaats van met lage temperatuur ook beïnvloedt kan worden met stuurlicht. Dan hoeft minder gekoeld te worden en kan energie bespaard worden op de koeling.

Tomaten productie sturen van blad naar vrucht. Licht moet optimaal worden onderschept en benut. Bladpluk boven- en onderin het gewas, en stengeldichtheid zijn manieren waarmee de tuinder kan bereiken dat het licht maximaal wordt onderschept en niet verloren gaat aan overbodige onderhoudsademhaling. Daarmee kan de verdeling van assimilaten naar de vruchten worden verbeterd. Daarnaast wordt via de verdamping de energiebalans beïnvloed. Daarbij is het van belang om het gewas goed in balans te houden en te anticiperen op het toekomstige weer. In een tomatenproef met drie behandelingen worden bevindingen van verleden jaar verder uitgediept.

Winterlichtgewas komkommer in 2Save Energy. In de winter is licht de limiterende groeifactor. Het beperkte licht moet dan ook optimaal benut, dus door de plant onderschept worden. Sommige rassen kennen al een gunstige bladstand. In deze proef wordt onderzocht of er met de plantverdeling in de kas nog voordeel is te behalen. Als randvoorwaarde is de stengeldichtheid per m2 gelijk gehouden.

HI-LED. In HI-LED worden dynamische lichtrecepten voor de glastuinbouw ontwikkeld. In deze proef wordt eerst een paar uur belicht met groen of blauw licht, en worden de tomaten gedurende de rest van de dag met rood LED licht belicht. Effecten op groei, productie, fotosynthese en vruchtkwaliteit worden bepaald.

Kosten

Deelname € 25,- excl. BTW, bij directe betaling via iDEAL. Ontvangt u liever een factuur, dan zijn de kosten € 37,50 excl. BTW (dit kunt u op het aanmeldformulier aangeven).

Aanmelden

Meld u aan via het aanmeldformulier. Aanmelden kan tot 4 april 12.00 uur.

Annuleren

Annuleren kan alleen schriftelijk via sdejong@ltoglaskracht.nl. Bij annulering vóór 5 april 12.00 uur wordt uw inschrijfgeld, minus € 12,50 administratiekosten, terugbetaald. Na 5 april 12.00  kunt u niet meer annuleren. In overleg kunt u een vervanger sturen.

Meer Informatie

Neem voor meer informatie contact op met Piet Broekharst, 010-800 8430, pbroekharst@ltoglaskracht.nl

Het Energiek Event wordt georganiseerd door Kas als Energiebron, Wageningen UR Glastuinbouw en Delphy. Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma voor energiebesparing en verduurzaming in de glastuinbouw van LTO Glaskracht Nederland en het Ministerie van Economische Zaken.