Signaal voor politiek: ABAV-systeem is nodig!

In oktober 2016 hebben we een opiniestuk verspreid waarin we een analyse gemaakt  hebben waarom het huidige overheidsbeleid de toepassing en ontwikkeling van duurzamere manieren van gewasbescherming frustreert en tegenwerkt. Zie het bestand in de bijlage of deze Delphy-blog van oktober.

We pleiten daarin voor de invoering van een ABAV-systeem. ABAV is de afkorting van ‘Algemeen Beschouwd Als Veilig’, naar voorbeeld van de GRAS-systeem in de USA (Generally Recognized As Safe). Veilig houdt in: veilig voor mens en milieu. Het is de bedoeling dat binnen het ABAV-systeem door een aparte instantie , al dan niet los van het CTGB, beoordeeld wordt of producten of productgroepen bij normaal gebruik veilig zijn voor mens dier en milieu. Als antwoord is ja:  dan komt het product op de ABAV-lijst en kan de land- en tuinbouw er, binnen gestelde grenzen, mee aan de slag. Dat ‘ermee aan de slag gaan’ moet voor de ABAV-middelen door de overheid gestimuleerd, aangemoedigd en gefaciliteerd worden. Immers, meer inzet van ABAV-middelen zal leiden tot minder gebruik van chemie.

 

Waargebeurd praktijkvoorbeeld

Om te illustreren hoe ‘fout’ het huidige beleid uitwerkt het volgende,  waargebeurde,  praktijkvoorbeeld.

Eind vorig jaar is ‘suiker toegelaten als gewasbeschermingsmiddel’. Het product ER2,  met als werkzame stof maltodextrine,  stond voorheen op de RUB lijst. Maltodextrine is een suiker, die ook verwerkt wordt in talloze voedingsproducten, waaronder babyvoeding. De investering die de fabrikant heeft gedaan om ER2 ‘van de RUB-lijst af’ en ‘officieel toegelaten’ te krijgen bedraagt 1,5 miljoen euro. Dat is een enorm bedrag, maar daarmee heeft de fabrikant wel de toekomstige afzet van hun product veiliggesteld. De RUB-lijst gaat immers verdwijnen. Enkele andere producenten van suikerproducten moeten nu, om in de markt te blijven, ook wat doen. Zij proberen nu om gezamenlijk hun producten geregistreerd te krijgen met een ‘hulpstof-toelating’. Ze hopen dat de kosten daarvan beperkt kunnen blijven tot 0,5 miljoen euro. Onder de betreffende  producten zitten middelen met een verkoopprijs van 3 euro per liter.

Dit voorbeeld illustreert de enorme verspilling van geld en menskracht en de mechanismes van commerciële marktbeïnvloeding die gepaard gaan met het huidige beleid en de bedrijfskundige gevolgen die dat onvermijdelijk voor de agrarische sector heeft. De kosten zullen immers door de telers én uiteindelijk door de consumenten opgebracht moeten worden. Het kwalijkste van deze kanniewaarzijn-situatie is echter het feit dat er veel groene/duurzame middelen of producten zullen wegvallen of niet ontwikkeld zullen kunnen worden omdat de verdienmodellen ervan zulke enorme investeringen niet toelaten. Ook hebben de boeren en tuinders binnen de huidige wetgeving geen enkele vrijheid om zelf duurzame manieren van gewasbescherming te bedenken en te ontwikkelen.

Het overheidsbeleid heeft dus een volledig averechtse uitwerking op de doelstelling van vergroening van de gewasbescherming! Milieu- en mensveilige producten die 20 jaar naar volle tevredenheid van iedereen zijn toegepast,  verdwijnen als gevolg van het overheidsbeleid uit de ‘duurzame gereedschapskist’ van boeren en tuinders. Nieuwe duurzame middelen en producten komen alleen op de markt als de verdienmodellen van de fabrikanten, meestal multinationals, dat toelaten. De verwachting is dat er zich de komende tijd nog meer van dit soort kanniewaarzijn-situaties zullen gaan voordoen.

 

Daarom ons signaal: het beleid moet anders en het is tijd voor een ABAV-systeem!

 

Want in bovengenoemd voorbeeld het zou, volgens de logica van het ABAV-systeem,  als volgt zijn verlopen:

  • De ABAV-instantie krijgt de vraag binnen om zo’n suikerproduct veilig te verklaren en op de ABAV-lijst te zetten.
  • De analyse daarvoor wordt gedaan, maar tegelijkertijd wordt door de ABAV-instantie zelf actief gekeken of er nog andere suikerproducten in de markt bestaan.
  • De producenten daarvan worden uitgenodigd om met de ABAV-aanvraag mee te doen.
  • De kosten kunnen dan gedeeld worden en er wordt meteen een groep producten beoordeeld.
  • Zo faciliteert de overheid dat mens- en milieuveilige producten voor de land- en tuinbouw beschikbaar komen, op een kosteneffectieve manier en zonder dan er mogelijkheden geboden worden om het toelatingssysteem te gebruiken voor marktmanipulaties.

 

Welke middelen zouden op een ABAV-lijst terecht kunnen komen?

Als Delphy zijn we, samen met anderen,  bezig om een wereldwijde inventarisatie te maken van alle producten die een landbouwkundige waarde hebben op het gebied van gewasbescherming en plantengroei. Bij deze inventarisatie maken we gebruik van de volgende systematiek om de gevonden producten en productgroepen in te delen, zie bijgaande illustratie uit Gewasbescherming Nieuwe Stijl, Theo Grent, 2010.

 

De verwachting is dat vooral producten uit de groepen B (bodemverbeteraar) en E (natuurlijk herkomst) een ABAV-beoordeling zouden kunnen krijgen. Met mogelijke uitzonderingen binnen de C- en F-lijsten. Ter informatie en kennisname sturen we in de bijlage de huidige versie van de B- en E-lijsten binnen onze inventarisatie met deze mail mee.

Stuur dit signaal a.u.b. door naar politiek!

Verandering van overheidsbeleid loopt via de politiek. In de komende tijd van verkiezingen zijn politici en politieke partijen extra ontvankelijk voor signalen vanuit de maatschappij. Wijzelf zullen de landbouwwoordvoerders van de politieke partijen met bovenstaande informatie benaderen, alsmede onze contacten binnen de milieuorganisaties zoals Greenpeace. Het zou goed zijn als dit signaal zo breed mogelijk,  en vanuit veel hoeken bij de politiek terecht komt. Daarom roepen we u op, om deze informatie (mits u het met de inhoud eens bent, natuurlijk) door te sturen naar:

  • Lokale of landelijke politici en leden van politieke partijen die u kent.
  • Medewerkers van milieuorganisaties die u kent
  • Medewerkers en bestuurders van waterschappen e.d. die u kent
  • Medewerkers van controle-instanties zoals NVWA die u kent. Alle andere mensen in uw netwerk, waarvan het nuttig kan zijn dat ze van deze informatie op de hoogte zijn.
  • Andere agrarische ondernemers in uw netwerk die dit bericht mogelijk niet ontvangen hebben.

 

Met vriendelijke groet,
Theo Roelofs, Paul de Veld, Rene Corsten
Delphy Chrysant